Рейтинг@Mail.ru
Эйгэ

.

Эйгэ


Билигин
сайтка 1 киһи
баар

Биллэриилэр Сонуннар Кэпсэтии

Сотору:
9 күнүнэн: 02.11.2017 Былыттаах кун буолла5ына кыьына ичигэс.
         
    
<< Төттөрү 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Салгыы >>

Айыы итэҕэлэ

Идэ Айыыта киириитэ

Суолтата. Сахаҕа "Киһи биирдээх" диэн өс хоһооно баар. Ити биирэ диэн киһи идэтин ааттыыллар. Киһи хайаан да ханнык эрэ идэлээх төрүүр.
 
Аартыга. Дьоҕур Идэ Айыытын аартыгынан киһиэхэ тахсар. Бу аарытык хас биирдии киһи кутун кытта сибээстээх. Идэ аартыгын устун сүр кэлэр уонна кут нөҥүө тахсан киһи этин сиинин тэрээһинэ, өйө санаата, уйулҕата буолар.

Сиһилии


Айыы итэҕэлэ

Сахалыы санааһын

Айыы Үөрэҕэ бэйэтэ толкуйдуур ньымалаах. Ол ньыма сахалыы санааһын диэн ааттанар.

Киэбэ. Сахалыы санааһын сүрүннээн олоҥхолорго, былыргы кэпсээннэргэ, тойутарга уонна аман өстөргө сөҥө сылдьар.

 

Олоҥхолорго сүрүннээн аан дойду айыллыыта уонна үөтүүлээх эйгэлэргэ буолар охсуһуулар ойууланаллар. Манна киһи Үрдүк Айыылартан ананан Орто Дойдуга түспүтэ уонна Орто Дойдуга олоҕу чэлгитэр аналлааҕа уһулуччу тутуллан кэпсэнэр. Онон биһиги олоҥхолору Айыы Сэһэнин саамай толору төрүт көрүҥүнэн ааҕабыт.

Сиһилии


Айыы итэҕэлэ

Саһыл өлөрдөххө. Сиэр-Туом.

Саһыл өлөрөн кэллэххинэ, ааны тоҥсуйаҕын уонна эмээхсиҥҥэр:
– Саһыл өлөрдүм. Уоккар аста кээс, – диигин.

Сиһилии


Айыы итэҕэлэ

Кэрэх

Кэрэххэ тутталлар: кугас эбэтэр мыылай маҥан өҥнөөҕү – ынах сүөһүнү, сылгы буоллаҕына – сырайа маҥан, чокуруос харахтааҕы, маҥаас сылгыны. Маны ойуун, дьэ, кыыран, өлөртөрөн, этин сонно биир күн сиэтэн баран, тириитин, баһын уҥуоҕун, тириитин тобуктарынан туйахтарын илдьэ уһулан ылар, боруоста. Дьэ, ол гынан баран икки модьу салаалаах чугас-чугас турар тииккэ маһы үүттүүр уонна икки баһыттан икки салааҕа тайаннарар уонна били үүккэ быанан ыйыыр быһыылаах. Кэрэх сиртэн 6-7 миэтир үрдүктээх буолар. Олох чолойон олорор.

Сиһилии


Айыы итэҕэлэ

Сахалар итэҕэллэрэ

Саха космогоническай билгэлэрэ. Космогония диэн ол аата кыйаар (вселенная) айыллыытын туһунан үөрэх. Бу астрономияхаллаан эттиктэрин уонна олор системаларын үөскээбитин уонна сайдыбытын чинчийэр уонна үөрэтэр салаата.
Сахалар итэҕэллэринэн кыйаар үс араҥалаах: Үөһээ Дойду, а.э. халлаан кыйаара, Орто Дойду – сир эйгэтэ, уонна Аллараа Дойду – үөдэн түгэҕэ..Олоҥхоҕо этиллэринэн, кыйаары үс аҥыы өлүүлэргэ араарыы маннык быһыылаах буолбута.
 

Сиһилии


<< Төттөрү 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Салгыы >>
    
Яндекс.Метрика Рейтинг@Mail.ru
^ Үөһээ